C vitamini sağlık için en önemli besin ögelerinden biridir. C vitamini eksikliği, bağışıklık fonksiyonundan cilt sağlığına ve enerji seviyelerine kadar hemen hemen her şeye zarar verebilir. Uzun vadede ise kronik hastalıklar da dahil olmak üzere bir çok hastalık açısından riskinizin artması ile C vitamini eksikliği ilişkilidir.

Neyse ki, C vitamini içeren yiyecekleri kapsayan sağlıklı ve dengeli bir beslenmede yeterince C vitamini almak mümkündür. Peki C vitamini eksikliğinden kaynaklanan hastalıklar nelerdir ve bu eksikliği önlemek veya düzeltmek için ne yemelisiniz? Gelin şimdi hep beraber öğrenelim.

Neden C Vitaminine İhtiyacımız Var?

C vitamini, vücutta güçlü bir antioksidan olarak çalışan ve suda çözünen önemli bir vitamindir. Vücuttaki birçok kimyasal tepkimede görev alır. Elastan üretimini sağlayarak kemiklerin, dişlerin, eklem ve bağ dokularının, kan damarlarının ve cildin dayanıklılığını ve esnekliğini sağlar.Zararlı serbest radikallerle savaşmaya ve hücreleri oksidatif hasara karşı korumaya yardımcı olur. C vitamini ayrıca yara iyileşmesi, kemik oluşumu ve kolajen sentezinde önemli görevler üstlenir.

Araştırmalar, C vitamininin hastalıkların önlenmesinde ve bağışıklık fonksiyonunda da rol oynadığını göstermektedir. Bazı çalışmalarda, yeterli C vitamini almanın soğuk algınlığı gibi solunum yolu enfeksiyonlarında belirtileri hafifletebileceğini ve hastalığın süresini kısaltabileceğini ortaya koymuştur.

C vitamini düşükse ne olur? C vitamini eksikliğinde halsizlik, diş etki kanamaları ve deri döküntüleri gibi belirtilerle ortaya çıkan iskorbüt hastalığı gelişebilir. Bununla birlikte, başkaca eksiklik belirtileri de görülebilir. C vitamini eksikliğinin diğer yaygın belirtilerinden bazıları yorgunluk, depresyon ve zayıflamış bağışıklık fonksiyonudur.

C Vitamini Eksikliği Belirtileri

Düşük C vitamini belirtileri nelerdir? En iyi bilinen C vitamini eksikliği hastalığı olan iskorbüte ek olarak, C vitamini eksikliğinin diğer belirtileri şunlardır:

Yorgunluk
Yara iyileşmesinde bozulma
Kronik ağrı
Ciltte kabarma
Zayıflamış kemikler
Kötü bağışıklık fonksiyonu
Kilo almak
Pürüzlü cilt
Nefes darlığı
Depresyon
Diş eti kanaması
Dişlerin kaybı
Anemi
Kolay morarma
Kuru cilt
Ciltte kırmızı lekeler

C Vitamini Eksikliği Nedenleri

C vitamini eksikliği, özellikle gelişmiş ülkelerde nadirdir. Bununla birlikte, genellikle yetersiz beslenmeden ve özellikle sebze ve meyve tüketiminin yetersizliğinden kaynaklanır. Anoreksiya gibi beslenme bozukluklarında ya da aşırı kısıtlayıcı diyetlerde de eksikliği ile karşılaşılabilir.

Diğer potansiyel C vitamini eksikliği nedenleri, Crohn hastalığı ve ülseratif kolit gibi besin emilimini etkileyen altta yatan sağlık koşullarının bulunmasıdır. Sigara içmek de eksiklik riskini artırabilir, bu nedenle sigara içenlerin ihtiyaçlarını karşılamak için günlük olarak daha fazla C vitamini almaları gerekir.

C Vitamini Eksikliğinde Görülen Hastalıklar

Doğru tedavi ile, C vitamini eksikliği belirtilerinin birçoğu birkaç hafta içinde kolayca çözülebilir. Örneğin, C vitamini eksikliğinde görülen saç dökülmesi, yara iyileşmesinde bozulma ve kuru cilt gibi sorunlar, C vitamini eksikliği teşhisi konulduktan ve tedavi başladıktan kısa bir süre sonra azalır.

Uzun vadede, C vitamini eksikliğinin sağlık üzerinde daha ciddi etkileri olabilir ve hatta kronik hastalığın gelişmesine katkıda bulunabilir. Çalışmalar, C vitamini eksikliğinin daha yüksek iltihaplanma ve oksidatif stres, artan kalp hastalığı riski ve daha yüksek vücut kitle indeksi ile ilişkili olabileceğini göstermektedir.

Neyse ki, sağlıklı ve çok yönlü bir diyet, çoğu insan için herhangi bir C vitamini eksikliği hastalığı riskini tamamen ortadan kaldırabilir ve birkaç hafta içinde cilt değişiklikleri, diş eti kanamaları ve kolay morarma gibi kısa süreli semptomlar azaltılabilir.

C Vitamini Eksikliğinin Önlenmesi

Bu noktada merak ediyor olabilirsiniz: C vitamini seviyemi nasıl artırabilirim? En kolay ve en etkili C vitamini eksikliği tedavisi, beslenmenizi değiştirmeye başlamaktır. Aslında, diyetinize çeşitli sebze ve meyveleri eklemeniz yeterlidir. Sebze ve meyve tüketimi C vitamini eksikliğini ve buna bağlı gelişen kilo alımı, bağışıklık bozukluğu ve anemi de dahil olmak üzere tüm belirtileri ortadan kaldırmanıza yardımcı olacaktır.

C vitamini içeren sebze ve meyvelerden günde birkaç porsiyon tüketmeniz günlük ihtiyacınız karşılamaya yetecektir. En çok C vitamini içeren yiyeceklerden bazıları şunlardır:

Kırmızı biber
Kivi
Guava
Yeşil biber
Portakal
Çilek
Papaya
Brokoli

Bazı durumlarda, C vitamini eksikliğini tedavi etmek için takviye almanız da önerilebilir. Yetişkin erkeklerin ve kadınların sırasıyla günde en az 90 miligram ve 75 miligram C vitamini almaları önerilir. Bununla birlikte, sigara içenlerde, hamile veya emziren kadınlarda bu ihtiyaçlar artmaktadır.

C vitamini eksikliğinden şüpheleniyorsanız, sizin için en iyi tedaviyi belirlemek için bir uzmana danışmanız en iyisidir.

Uyarılar

C vitamini suda çözünür bir vitamindir. Suda çözünmesi, aldığınız fazla C vitamininin vücutta depolanmadığı, bunun yerine idrarla atıldığı anlamına gelir. Bu nedenle, büyük miktarda C vitamini yönünden zengin gıdaların tüketilmesinin C vitamini fazlalığına bağlı olumsuz yan etkilere neden olması olası değildir.

C vitamini takviyesi çoğu insan için genellikle güvenli olmasına rağmen, yüksek miktarlarda kullanıldığında olumsuz semptomlara neden olabilir. Takviye ile ilişkili en yaygın yan etkilerden bazıları mide bulantısı, ishal ve karın ağrısıdır. C vitamini takviyelerinin kullanımı, özellikle erkeklerde böbrek taşı geliştirme riskini arttırabilir.

C vitamini eksikliğinden şüpheleniyorsanız, doktorunuzla konuşmalısınız. Doktorlar sadece sizin için doğru olan bir tedavi planı geliştirmeye yardımcı olmakla kalmaz, aynı zamanda C vitamini eksikliğinde rol oynayan başka altta yatan koşulların olup olmadığını da değerlendirebilirler.