Çinko Eksikliğinin Sağlığa Etkileri Nelerdir?

Çinko Eksikliğinin Sağlığa Etkileri Nelerdir?


Çinko eksikliği sağlığımızı oldukça geniş bir açıdan etkileyebilmektedir. Çinko eksikliğinde çocuklarda büyümede yavaşlama, erkeklerde ve kadınlarda üreme sorunları, düşük kan şekeri, yetersiz kemik gelişimi, zihin karmaşası ve diğer zihinsel bozukluklar, yüksek kolesterol, dolaşım sorunları, cilt, saç ve tırnaklarda sorunlar, tat ve koku bozulmaları gibi problemler yaşanabilmektedir.

Çinko eksikliği olan çocuklarda cüceliğe varan büyüme geriliklerine ve yaşına göre düşük kilolu olmalarına neden olabilir.

Çinko, üreme sağlığı ve üremenin gelişimi için oldukça önemlidir. Sağlıklı çalışan sperm için çinko gereklidir ve çinko eksikliği doğurganlığı negatif yönde etkiler. Çinko eksikliği spermdeki hücre bölünmesini engeller. Ergenlik dönemindeki erkeklerin üreme organlarının gelişimi için daha fazla çinkoya ihtiyaç duyulur. Yetersiz çinko alımı olan ergen erkeklerde vücut örneğin beyine gitmesi gereken çinkoyu çekerek öğrenme sorunlarına neden olur.

Vücudun en yüksek çinko konsantrasyonuna sahip bölgesi prostat bezidir. Yaşlı erkeklerde çinko eksikliği prostatit olarak bilinen prostat iltihaplanmasına neden olabilir.

Çinko vücutta kan şekeri seviyelerinin düzenlenmesinde görev alır. Bu sebeple özellikle hipoglisemi hastalarında kan şekerinin düzenlenmesine yardımcı olur. Çinko kan dolaşımını ektiler, çinko eksikliğinde el ve ayaklarda üşüme ve yüksek tansiyon görülebilir. Vücutta çinko eksikliği oluştuğunda kan kolesterol düzeyi yükselme eğilimine girer.

Kalça ve diz ağrıları gibi kemik ve eklem ağrıları çinko eksikliği ile ilişkili olabilir. Çünkü kemiklerde yoğun miktarda çinko bulunur ve eksikliğinde kemiklerin incelmesi ve kısalması söz konusudur ve ağrılara sebep olabilir. Çinko eksikliğinde vücudun kendisini onarma kabiliyeti tehlikeye girer.

Çocuklarda çinko eksikliği beyin gelişimini etkileyerek disleksi ve zeka geriliği de dahil olmak üzerek zihinsel gelişim bozukluklarına yol açabilir. Çünkü beynin duyguları kontrol eden bölümü yüksek miktarda çinkoya ihtiyaç duyar. Depresyon ve zihinsel uyuşukluk da çinko eksikliği sonucunda ortaya çıkabilir. Epilepsi ve şizofreni gibi mental hastalıklar çinko eksikliği ile ilişkili bulunmuştur. Çinko eksikliğinin alkolizm ve obsesyon gibi duygusal ve bağımlı davranışların gelişiminde etkili olabileceği düşünülmektedir. Alkol tüketimi vücuttan çinkonun atılmasına neden olmakta ve alkolizm durumunda vücuttaki çinko düzeyleri çok büyük ölçüde düşmektedir. Çinko eksikliği anti sosyal davranışların gelişiminde de rol  oynamaktadır.

Anoreksiya nevroza ve bulumia gibi yeme bozuklukları ile çinko eksikliği arasında bir ilişki bulunmaktadır. Anoreksiya nevrozalı kişilerde tat alma bozuklukları görülmektedir. Çinko eksikliğinin de tat ve koku almada bozulmalara yol açtığı bilinmektedir. Yeme bozuklukları olan kişilerde çinko takviyelerinin iştahı ve gıda alımını arttırmaya yardımcı olduğu bilinmektedir.

Çinko eksikliği kadın üreme problemlerine neden olabilir; Ovülasyon eksikliğine, adet kanamasının geç başlamasına ve amenore (dönem eksikliği) neden olabilir.

Çinko eksikliği cildi, tırnakları ve saçları doğrudan etkiler. Saçların geç uzamasına neden olur. Cilt esnekliğini kaybeder ve bu durum özellikle hamilelikte sıkıntıya neden olur. Sivilce, çıban, dermatit, sedef hastalığı ve tırnaklarda beyaz lekeler yetersiz çinko alımı ile ilişkili olabilir.

Bazı bilimsel çalışmalarda çinko eksikliğinin dişeti iltihabına, yaraların geç iyileşmesine, egzemaya, kulak çınlamasına, akut ishale neden olabileceği, kroner kalp hastalıkları ve diyabet riskini arttırabileceği gösterilmiştir.

Düşük gelirli gebeler, genç hamileler, karaciğer sirozu olanlar, Down sendromlular, saçkıran sorunu olanlar, vejetaryenler, alkolikler, orak hücre anemisi olanlar, kronik böbrek hastaları ve emilim bozukluğu olanlar çinko eksikliği açısından risk altıdaki gruplardır.

Çinko eksikliğinin belirtileri arasında iştah kaybı, bozulmuş koku ve tat hissi, depresyon eğilimi, soluk cilt, bozulmuş tırnaklar, sık hastalanma, düşük doğurganlık, prostat sorunları, büyüme geriliği, ishal, zayıf bağışıklık sistemi, zihinsel karmaşa, kilo kaybı, ağrılar ve yağlı cilt gibi pek çok sağlık sorunu sayılmaktadır.

Çinko eksikliği sorunu olan kişilerin yapabileceği en iyi şey çinkodan zengin besinler tüketmeleridir. Hayvansal gıdaların hepsi çinko için iyi kaynaklardır. Ayrıca kabak çekirdeği, ceviz, badem, keten tohumu ve susam gibi yağlı tohumlar ve çekirdekler de çok iyi çinko kaynaklarıdır. Tam tahıllar (buğday, arpa vs.), kuru baklagiller ve kakao da iyi çinko kaynakları arasında sayılmaktadır.

İyi mide asidi, A,E ve B6 vitaminleri ile magnezyum, kalsiyum ve fosfor çinko emiliminin arttırılmasına yardımcı olur.

Buğday gibi tahıllarda bulunan fitatlar ve ıspanak gibi sebzelerde bulunan oksalatlar, stres, yüksek kalsiyum, bakır ve şeker alımı ile düşük protein alımı çinko emilimini azaltır.

Beslenmenizde yeteri kadar çinko almıyorsanız çinko takviyeleri kullanmanız uygun olacaktır.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

UYARI

Faydalar.blogspot.com'da yer alan bilgiler bilimsel çalışmalar ve geleneksel tedavi yöntemlerinden derlenmekle birlikte herhangi bir hastalığı tanı, tedavi, bakım ve önlenme amacı taşımamaktadır. Buradaki bilgiler doktora danışılmadan kullanılmamalıdır. Okuduğunuz içerikler ile ilgili bilgi, deneyim ya da sorularınızı yazıların altnda bulunan yorum bölümüne yazarak katkıda bulunmanızdan mutluluk duyarız.