Kalp atış hızı, bir kişinin dakikada sahip olduğu kalp atışlarının sayısını ifade eder. Genellikle nabız olarak da adlandırılır. Nabzın daha düşük olması genellikle sağlığın bir işaretidir.
Bu makalede, dinlenme sırasında kalp atış hızı nasıl ölçülür, nabız neden yükselir ve nabız nasıl düşürülür sorularının yanıtlarını bulacaksınız.
Nabzı ölçmenin en kolay yolu, işaret parmağı ve orta parmağı yan yana, çene kemiğinin kenarının altına yerleştirmektir. Bazı insanlar nabız atışlarını bileklerinin iç kısmından ölçebilirler.
60 saniyede kaç kalp atışının gerçekleştiği sayılır. 30 saniye içinde meydana gelen kalp atışlarının sayısını saymak ve ardından sonucu 2 ile çarpmak nabzı ölçmeyi kolaylaştırır.
Uzun süreli dinlenme dönemlerinden sonra nabzı ölçmek en iyisidir. Nabzı ölçmek için en ideal zaman sabahları uyanır uyanmaz yatakta yatarkendir.
Nabzı nasıl düşürülür?
Duygusal stres veya çevresel faktörler gibi sorunlara yanıt olarak kalp atış hızı aniden yükseliyorsa, bu nedeni ele almak nabzı düşürmenin en iyi yoludur.
Kalp atış hızındaki ani değişiklikleri azaltmanın yolları şunları içerir:
- Nesef alma teknikleri kullanmak
- Rahatlamak ve sakin kalmaya çalışmak
- Doğa içinde yürümek
- Ilık, rahatlatıcı bir banyo veya duş almak
- Yoga gibi germe ve gevşeme egzersizleri yapmak
Birçok yaşam tarzı değişikliği, uzun vadede dinlenme kalp atış hızının düşürülmesine katkıda bulunabilir. Ayrıca, bir kişinin fiziksel aktivite ve stres sırasında sağlıklı bir kalp atış hızını koruma yeteneğini de geliştirebilirler.
Aşağıdaki ipuçları uzun vadede nabzı düşürmeye yardımcı olabilir:
1. Egzersiz yapın: Nabzı kalıcı bir şekilde düşürmenin en kolay ve en etkili yolu düzenli egzersiz yapmaktır.
2. Susuz kalmayın: Vücut susuz kaldığında, kan akışını dengelemek için kalbin daha fazla çalışması gerekir. Gün boyunca bol miktarda suyun yanı sıra şeker ve kafein içermeyen sıvılardan içebilirsiniz.
3. Kafein ve nikotin gibi uyarıcıların alımını sınırlayın: Uyarıcılar dehidrasyona neden olarak kalbin iş yükünü artırabilir.
4. Alkol alımını sınırlayın: Çoğu alkol türü vücudu kurutur. Alkol toksindir ve vücudun onu işlemek ve vücuttan atmak için daha çok çalışması gerekir.
5. Sağlıklı ve dengeli beslenin: Meyveler, sebzeler, yağsız proteinler, kuruyemişler ve baklagiller açısından zengin çeşitli bir diyet yemek, kalbin sağlığının yanı sıra genel sağlığın da iyileştirilmesine yardımcı olabilir.
Antioksidanlar ve sağlıklı yağlar açısından zengin besinler ve takviyeler kan basıncını düşürebilir ve kalbin pompalanmasını kolaylaştırabilir.
Kalp dostu besinler şunları içerir:
- Balıklarda, yağsız etlerde, kabuklu yemişlerde, tahıllarda
ve baklagillerde bulunan omega-3 yağ asitleri
- Çay, kahve ve kırmızı şarapta bulunan fenoller ve tanenler
(ölçülü olarak)
- Yapraklı, yeşil sebzelerin çoğunda bulunan A vitamini
- Tam tahıllar, kuruyemişler, baklagiller ve çoğu meyve ve sebzede bulunan diyet lifi
- Özellikle turunçgillerde ve yeşil yapraklı sebzelerde bulunan C vitamini
6. Yeterince uyuyun: Kronik uyku eksikliği, kalp dahil tüm vücuda baskı uygular. Çoğu yetişkin, her gece 7 ila 9 saat uyumalıdır.
7. Sağlıklı vücut ağırlığını koruyun: Fazla kilo aynı zamanda vücuda ve kalbe baskı uygular.
8. Uzun vadeli stres kaynaklarını azaltın veya çözün: İş stresi, sevilen birinin maddi ve manevi sorumluluğunu üstlenme gibi stres kaynakları kalbin ve vücudun geri kalanının normal bir ritm ve akış sürdürmesi için daha fazla çalışmasına neden olur.
9. Danışmanlık veya psikolojik hizmetlerden yararlanın: Travmatik deneyimler, keder ve belirli zihinsel sağlık koşulları bedeni strese sokar ve beyin kimyasını etkileyerek insanların günlük aktiviteler ve stres faktörleriyle baş etmesini zorlaştırabilir.
10. Dışarı çıkın: Araştırmalar, ormanda ya da parkta kısa bir yürüyüş yaparak doğada daha fazla zaman geçiren insanların, yapmayanlara göre daha mutlu ve daha az stresli olma eğiliminde olduklarını gösteriyor.
11. Gevşeme tekniklerini uygulayın: Meditasyon ve yoga gibi öz farkındalığı artıran aktiviteler rutin olarak uygulandığında stresi azaltmaya yardımcı olabilir.
Nabız Neden Yükselir?
Her kalp atışı, miyosit adı verilen özel kas hücrelerinden kaynaklanır.
Bu hücreler egzersiz sırasında olduğu gibi daha fazla oksijene ihtiyaç duyduğunda, beyin kalbe mesajlar göndererek miyositlerin daha güçlü ve daha sık nabız atmalarına neden olur.
Sağlıklı bir dinlenme kalp atış hızı kişiden kişiye değişecektir. Bununla birlikte, çoğu insan için, hedef dinlenme nabız hızı dakikada 60 ila 100 atış (bpm) arasındadır.
Dinlenme sırasındaki düşük kalp atış hızı kalbin korunmasına ve stres ile daha kolay baş edilmesine yardımcı olur.
Kalp atış hızı çeşitli koşullara göre değişir. Nabzın değişmesine katkıda bulunan faktörler arasında şunlar bulunur:
- Fiziksel aktivite
- Günün zamanı
- Yaş
- Hava
- Hormonal değişiklikler veya dalgalanmalar
- Duygusal stres
Duygusal stres: Üzgün olmak veya bunalmış olmak, nabzın
yükselerek stres tepkisine neden olabilir.
Hava Durumu: Yüksek sıcaklık veya nem, vücudun kendini soğutmak
için daha çok çalışması gerektiği anlamına gelir.
Vücudun pozisyonunu hızla değiştirmek: Bu, çok hızlı ayağa
kalkmak kadar basit olabilir.
Egzersiz: Fiziksel aktivite sırasında kalp, kas hücrelerine
daha hızlı kan ve oksijen vermek için daha sık pompalanır. Nabzın ne kadar
yükseleceği, egzersizin ne kadar yorucu olduğuna bağlı olacaktır.
Uyuşturucu maddeler ve bazı reçeteli ilaçlar: Uyuşturucular
kalp atış hızını geçici olarak artırabilir. Bazı reçeteli ilaçlar da nabız
yükselmesine neden olabilir.
Korku veya dehşet: Aşırı bir stres türü olan korku, kalp
atış hızını artıran bir adrenalin tepkisine neden olur.
Hormonal değişiklikler: Hamilelik veya menopoz sırasında
meydana gelen hormon seviyelerindeki dalgalanmalar, nabızda geçici yüksekliğe
neden olabilir.
Kronik olarak yüksek nabza sahip olmak, genellikle sağlıksız bir yaşam tarzının veya altta yatan bir tıbbi durumun bir işaretidir.
Yüksek kalp atış hızının yaygın uzun vadeli nedenleri şunları içerir:
- Egzersiz eksikliği
- Kötü beslenme
- Sigara ve diğer tütün ürünleri
- Aşırı alkol tüketimi
- Yüksek tansiyon
- Uyuşturucu kullanımı veya reçeteli ilaçların kötüye kullanılması
Yüksek nabız hızının daha az yaygın nedenleri şunlardır:
- Anemi
- Mitral kapak hastalığı gibi kalp hastalıkları
- Anormal tiroid veya hormonal aktivite
- Şiddetli kanama
- Organ yetmezliği veya ciddi bir hastalık
Sonuç
Nabzı yükselmesi genellikle doğal bir fiziksel tepkidir. Bu, özellikle nabzın yükselmesi geçici ise ve fiziksel aktivite veya duygusal stresten kaynaklanıyorsa geçerlidir.
Uzun bir süre boyunca anormal derecede yüksek olan dinlenme kalp atış hızı, altta yatan bir tıbbi durumu işaret edebilir.
Çeşitli yaşam tarzı alışkanlıkları, kalp atış hızındaki geçici ani artışları azaltmaya yardımcı olabilir ve uzun vadede daha düşük bir nabza sahip olmayı sağlayabilir.
Örneğin, altta yatan bir tıbbi durum nedeniyle ortalama kalp atış hızı alışılmadık derecede yüksekse, doktora danışılmalı ve önereceği tedaviler ile daha düşük bir nabız hedeflenmelidir.
