Çok hızlı bir şekilde kilo vermeyi herkes ister. Ancak
hepimiz yavaş ve sabit bir hızla kilo vermenin daha sağlıklı olduğunu
duymuşuzdur. Çünkü çoğu araştırma, yavaş yavaş kilo veren kişilerin uzun vadede
daha başarılı sonuçlar ede ettiğini göstermiştir. Ayrıca hızlı kilo vermek daha
fazla sağlık riskini de beraberinde getirmektedir.
Hızlı kilo vermen gerçekten zararlı mı? Bu makale gerçeği
ortaya çıkarmak için araştırmaya girmektedir.
 |
| Hızlı klo vermek fiziksel ve ruhsal sağlığınıza zararlı olabilir. |
Hızlı Kilo Vermekle Kastedilen Nedir?
Birçok uzmana göre, haftada 0.5-1 kilo vermek sağlıklı ve
güvenli bir orandır.
Bundan daha fazla kilo vermek çok hızlı kabul edilir ve sizi
kas kaybı, safra taşı, beslenme eksiklikleri ve metabolizmanın yavaşlaması da dahil
olmak üzere birçok sağlık sorunu riski altına sokabilir.
İnsanların hızlı bir şekilde kilo vermeye çalıştığı en
yaygın yollar çok egzersiz yapmak ve bir veya günde 800 kaloriden daha az kalorili
bir diyet uygulamaktır.
İnsanlar genellikle çok düşük kalorili bir diyet yeme
seçeneğini tercih ederler, çünkü diyet yoluyla kilo vermek genellikle
egzersizden daha kolaydır.
Ancak, bir diyet veya egzersiz planına yeni başlıyorsanız,
ilk haftanızda 1 kilodan fazla kilo verebilirsiniz.
Bu başlangıç dönemi için, hızlı kilo kaybı normal kabul
edilir. Bu süre zarfında kaybettiğiniz kiloya genellikle "su
ağırlığı" denir.
Vücudunuzun yaktığından daha az kalori tükettiğinizde,
vücudunuz glikojen olarak bilinen enerji depolarını kullanmaya başlar.
Vücudunuzdaki glikojen suya bağlıdır, bu nedenle yakıt için glikojeni yakarken,
vücut da bu suyu serbest bırakır.
Bu yüzden ilk haftanızda kiloda büyük bir düşüş
yaşayabilirsiniz. Vücudunuz glikojen depolarını tükettiğinde, kilo kaybınız
haftada 0.5-1 kg
olarak sabitlenmelidir.
Hızlı Kilo Verebilir miyim?
Kilo vermek mücadelenin sadece yarısıdır. Asıl zorluk onu
iyi durumda tutmaktır.
Diyet uygulayan neredeyse herkes en fazla birkaç yıl içinde kaybettikleri tüm kiloyu geri alır.
Bu nedenle uzmanlar genellikle yavaş ama istikrarlı bir
şekilde kilo vermeyi önerir. Çoğu çalışma, yavaş ancak sabit bir hızda kilo
veren kişilerin verdikleri kiloda kalma olasılıklarının daha yüksek olduğunu göstermektedir.
Ayrıca, yavaş kilo kaybını teşvik eden beslenme planları
genellikle daha fazla meyve ve sebze yeme ve daha az şekerle tatlandırılmış
içecek içme gibi sağlıklı yeme davranışları oluşturmanıza yardımcı olur. Bunun
gibi davranışlar, kiloyu uzun vadede korumanıza yardımcı olabilir.
Kısacası, yavaşça kilo vererek kilo vermeniz ve uzak
tutmanız daha olasıdır. Bu yaklaşım, kiloyu korumak için sağlıklı beslenme
davranışları oluşturmanıza yardımcı olacaktır ve özellikle bir sağlık uzmanının
desteğine sahip değilseniz, hızlı kilo kaybından daha güvenlidir.
Hızlı kilo kaybını destekleyen diyetler genellikle sadece
düşük kalorili olmazlar aynı zamanda sizin sağlıklı kalmanıza yardımcı olacak
besin ögelerini de yetersiz almanıza neden olur. Bu tarz bir diyet ile özellikle
haftalarca hızlı bir kilo verme diyetini uygularsanız, birçok sağlık sorunu yaşamanız
mümkündür. İşte çok hızlı kilo vermenin zararları:
Kas Kaybedebilirsiniz
Kilo vermek her zaman yağ kaybetmek anlamına gelmez.
Çok düşük kalorili bir diyet hızlı kilo vermenize yardımcı
olabilirken, kaybettiğiniz kiloların çoğu kas ve su olabilir.
Bir çalışmada, araştırmacılar 25 kişiye 5 hafta boyunca
günde 500 kalorilik çok düşük kalorili bir diyet uygulamıştır. Ayrıca 22 kişiye
de 12 hafta boyunca günde 1.250 kalorilik düşük kalorili bir diyet
uygulamışlardır.
Çalışmadan sonra araştırmacılar her iki grubun da benzer
miktarda kilo verdiklerini keşfettiler. Bununla birlikte, çok düşük kalorili
diyeti uygulayanlar, düşük kalorili diyeti uygulayanların altı katından fazla
kas kaybettiği belirlenmiştir.
Metabolizmanızı Yavaşlatabilir
Çok hızlı kilo vermek metabolizmanızı yavaşlatabilir.
Metabolizmanız her gün kaç kalori yakacağınızı belirler.
Daha yavaş bir metabolizma, günde daha az kalori yaktığınız anlamına gelir.
Birkaç araştırmada, daha az kalori yiyerek hızlı kilo
vermenin günde % 23'e kadar daha az kalori yakmanıza neden olabileceğini bulunmuştur.
Metabolizmanın çok düşük kalorili bir diyete düşmesinin iki
nedeni, kas kaybı ve tiroid hormonu gibi metabolizmanızı düzenleyen hormonlardaki
düşüştür.
Ne yazık ki, metabolizmadaki bu düşüş, diyetinizi bitirdikten
sonra bile devam edebilir.
Beslenme Eksikliklerine Neden Olabilir
Düzenli olarak yeterince kalori almıyorsanız, beslenme
yetersizliği riski altında olabilirsiniz.
Çünkü düşük kalorili bir diyette demir, folat ve B12
vitamini gibi önemli besin ögelerini yeterince almak zordur.
Düşük kalorili diyet ve beslenme eksiklikleri sonucunda
aşağıdaki sağlık sorunlarını yşamanız muhtemeldir.
Saç dökülmesi: Çok az kalori yediğinizde, vücudunuz saç uzamasını
ve güçlenmesini desteklemek için yeterli besin alamayabilir ve bu da saç dökülmesine
neden olabilir.
Aşırı yorgunluk: Çok düşük kalorili bir diyette yeterince
demir, B12 vitamini ve folat alamayabilirsiniz, bu da anemi yaşamanıza ve aşırı
yorgunluk hissetmenize neden olabilir.
Kötü bağışıklık fonksiyonu: Yeterli kalori ve besin almamak
bağışıklık sisteminizi zayıflatabilir ve enfeksiyon riskinizi artırabilir.
Zayıf ve kırılgan kemikler: D vitamini, kalsiyum ve fosfor
eksikliğine bağlı olarak yaşanabilir.
Safra Taşlarına Neden Olabilir
Safra kesesi taşları çok hızlı kilo vermenin acı verici bir
yan etkisi olabilmektedir.
Normal olarak, safra keseniz yağlı yiyecekleri parçalamak
için sindirim sularını serbest bırakır, böylece sindirilebilir. Çok fazla yemek
yemiyorsanız, safra kesenizin sindirim sularını serbest bırakması gerekmez.
Safra taşları, sindirim suları içindeki maddeler bir süre beklediklerinde
ve birleşmek için zamanları olduğunda oluşabilir.
Safra kesesi taşları safra kesesi deliğinin içine
sıkışabilir ve bu da şiddetli ağrı ve hazımsızlığa neden olabilir.
Diğer Yan Etkiler
Çok düşük kalorili diyetlerin diğer olası etkileri
şunlardır:
- Açlık
- Yorgunluk
- Sinirlilik
- Soğuk hissetmek
- Kas krampları
- Baş dönmesi
- Kabızlık veya ishal
- Vücudun susuz kalması(dehidrasyon)
Sonuç: Hızlı Kilo Vermek Zararlı
Kilo vermek istiyorsanız, haftada 0.5-1 kg yavaş ama sabit bir
oranda zayıflamayı hedefleyin.
Araştırmalar, yavaş ve sabit kilo vermenin sağlıklı beslenme
davranışları geliştirmek için daha iyi, çok hızlı kilo kaybından çok daha
güvenli ve uzun vadede daha başarılı olduğunu göstermektedir.
Çok hızlı kilo vermek, kas kaybı, düşük metabolizma, besin
yetersizliği, safra taşı ve diğer birçok sağlık riskinizi artırabilir. Hızlı kilo
vermenin zararlı etkileri, özellikle bir sağlık uzmanının desteği olmadan uygulandığında
geçerlidir.
Her ne kadar yavaş kilo kaybı, hızlı kilo kaybı kadar cazip
gelmese de, kilo kaybını güvenli bir şekilde hızlandırmanın birçok yolu vardır.
Örneğin, protein alımınızı artırabilir, şeker ve nişastaları kesebilir ve daha
fazla yeşil çay içebilirsiniz.
Yeme ve egzersiz davranışlarınızı yavaşça değiştirmek kilo
vermenize ve uzun vadede bu kilolardan kalıcı olarak kurtulmanıza yardımcı
olacaktır. Çok hızlı kilo vermeye çalışarak fizik ve ruh sağlığınıza zarar
vermeyin. Sağlıklı kalın.
